In mijn huisje in het bos heb ik een inloopkast. Mijn woon- en werkkamer houd ik altijd wel opgeruimd. Dit geeft me rust, want ik kan niet werken in de chaos. De huidige staat van mijn kast, echter, is pure chaos. Het is de plek waar ik alles wegmoffel waar ik nu niet aan toekom. Vuile was, dingen die nog weg moeten, spullen met achterstallig onderhoud. Ik ben er niet trots op, maar de kast heeft een deur en die deur kan dicht.
Ik denk dat we allemaal wel zo’n kast hebben in ons leven. Nu, vlak voor de aanvang van de meest formatieve periode van het jaar, doe je er goed aan de deur van die kast dicht te doen. Een punt te zetten achter onafgemaakte zaken, of misschien een puntkomma. Sta jezelf toe te stoppen met waar je mee bezig bent, zowel wat je moet van jezelf als van anderen, behalve het hoogst, hoogst noodzakelijke.
De periode na de zonnewende, en in het bijzonder de heilige nachten tussen Kerst en Driekoningen, breng je door in de leegte. In de stilte komt de inspiratie voor het komende jaar tot je. Je krijgt nu de kans om opnieuw te bepalen wie je gaat zijn en waar je heen gaat. Maar dit bepaal je niet met je hoofd, het komt eerder tot je. Het wordt je ingegeven door de geest, de muse, de wijsheid, de ziel—ze kent vele namen. Het enige wat ze van jou vereist is je toewijding om naar haar te luisteren in de stilte.
Stilte waarborgen is werken
Niets doen en luisteren klinkt eenvoudig, maar dat is het niet. Toewijding aan de leegte is confronterend. Als we het hele jaar hebben gerend, is het onwennig om ineens stil te staan. Zelfs met de beste intenties gaan we onszelf afleiden. Bijvoorbeeld door onze kostbare lege tijd te gebruiken voor zaken waar we in de drukte niet aan toekomen, maar die wel moeten gebeuren. Geconfronteerd met een lege agenda voel ik al snel een ongebruikelijk enthousiasme om mijn administratie te gaan doen. Ik wil iets nuttigs doen met mijn tijd. Even geeft me dat een prettig en voldaan gevoel, maar ik ken inmiddels mijn eigen afleidingsmanoeuvres om de leegte, en de bijbehorende verveling, te vermijden.
Daarnaast staat de stilte haaks op alle verwachtingen rond de feestdagen. Verwachtingen van anderen, maar ook van onszelf, over hoe het hoort; hoe gezellig onze kerstdagen moeten zijn en hoe spectaculair ons oud en nieuw. Dat spanningsveld komt ieder jaar terug in mijn leven. Maar door de jaren heen ben ik de heilige nachten meer gaan beschermen, omdat ik uit ervaring weet hoe belangrijk ze zijn.
Om de leegte makkelijker toe te laten tijdens de heilige nachten, kan het ook helpen dingen te ondernemen die geen doel dienen. Activiteiten die niet gaan over ergens beter in worden en goed samen gaan met de stilte. Voor mij kan dat een middag tekenen of schilderen zijn, want ik ben er niet bijzonder goed in en heb er ook geen ambitie mee. Besluit voor jezelf wat je leuk vindt om te doen, maar eigenlijk nooit belangrijk genoeg vindt om je aandacht aan te besteden, en doe vervolgens precies dat.
Gepubliceerd op door Sacha Post. Dit essay is onderdeel van de wekelijkse brieven. Ontdek meer essays over winter in de archieven.